ก.ย.
15
แกงสมรม
Filed Under (กิจกรรม, ฅนน้ำขาวออนไลน์, บันทึก, ประเพณี) by www.bayore.com on 15-09-2009
ทำบุญเดือนสิบ หลายพื้นที่ โดยเฉพาะแถวอำเภอจะนะ จะกินต้มกับแกง และการนำเอาแกงสำหรับกินกับต้มจากหลายๆเจ้ามารวมกัน เรียกว่าแกงสมรม รสชาติจะอร่อยกว่าแกงเดิมเจ้าเดียว มาช่วยกันเล่าเรื่องแกงสมรม ในแนวคิดของคุณ…
เคยได้ยินคนเฒ่าคนแก่บอกว่า ใครได้กินแกงสมรมจะหายเจ็บหายไข้ อายุมั่นขวัญยืน… อาจเป็นว่า ถ้ามิใช่เดือนสิบแล้ว ก็ไม่ค่อยมีใครทำกัน จึงหากินได้ยาก ถ้าไม่ได้กินปีนี้ ก็ต้องรอกินเดือนสิบปีหน้าโน้นแหละ…
ขอบคุณ: นายแบบทั้งสองท่าน นายก อบต.น้ำขาว และ หัวหน้า ชลี4 (ค่าแสดงแบบได้แกงสมรมไปคนละ 1 ทัพพี)
Full Feed RSS
แกงสมรม
แกงสมรมแม้จะเป็นคนปักษ์ใต้บ้านเรา แต่บางคนก็ไม่รู้จัก แกงสมรม ถ้าไม่คุ้นเคยกับวัดวาหรือประเพณีพื้นบ้าน…. สำหรับชาวเหนือ ถ้ารู้จัก แกงโฮ๊ะ ก็ให้เข้าใจได้เลยว่า แกงสมรม ก็ทำนองเดียวกับ แกงโฮ๊ะ เพียงแต่การปรุงรสชาิดต่างกันไปเท่านั้น…
แกงสมรม ก็คือ แกงที่ได้มาจากการนำเอาแกงต่างๆ ที่เหลือมารวมกันแล้วก็นำมาปรุงใหม่ โดยใส่เครื่องแกงเพิ่มเติม ซึ่งก็เป็นเครื่องแกงส้มปักษ์ใต้นั่นเอง… สำหรับแกงสมรมนี้ อาจกล่าวได้ว่า อยู่คู่กับวันสารททำบุญเดือนสิบหรือวันชิงเปรตของปักษ์ใต้….
วันทำบุญเดือนสิบนั้น ตามค่านิยมท้องถิ่นทั่วไป นอกจากทำขนมประจำเดือนสิบหลายชนิดแล้ว… ในส่วนของอาหารจะมี แกงคั้วกะทิ อยู่ด้วยอย่างหนึ่งเสมอ ซึ่งจะเป็นแกงคั้วชนิดไหนแบบใดก็ได้ เพื่อจะได้กินกับขนม ต้มสามเหลี่ยม หรือ ต้มปัด ซึ่งทำด้วยข้าวเหนี่ยว…
ดังนั้น แกงคั้วกะทิ เหล่านี้ จึงมีมากในวันทำบุญ… แม่ครัว เจ้าหน้าที่ี่ หรืออาจเป็นพระ-เณรประจำัวัดนั้นๆ จะนำแกงคั้วกะทิเหล่านี้ ใส่หม้อใบใหญ่ รวมกันไป ซึ่งมีทั้ง คั้วไก่ คั้วหมู คั้วเนื้อ คั้วลูกชิ้น คั้วหน่อไม้ คั้วกุ้งเสียบ คั้วปลาช่อนแห้ง คั้วเห็ดแครง… ฯลฯ
นอกจากแกงคั้วกะทิเหล่านี้แล้ว ก็ยังใส่อย่างอื่นเพิ่มเติมไปด้วยตามที่เห็นสมควร เช่น ไข่พะโล้ หมูแดง หมูกรอบ เนื้อแห้ง ปลาทอด ทอดมัน กุนเชียง ไข่ครอบ แกงจืด แกงส้ม ….ฯลฯ ซึ่งสิ่งเพิ่มเติมเหล่านี้ อาจเลือกสรรได้ขึ้นอยู่กับสิ่งที่มีอยู่และความชอบของแต่ละคน…
เมื่อได้ปริมาณเพียงพอแล้ว ก็จะตั้งเก็บไว้ จนกระทั้งเสร็จงานตอนเย็นหรือค่ำๆ ก็จะนำมาปรุงอีกครั้ง โดยเพิ่มเครื่องแกงและปรุงรสชาดใหม่ตามใจชอบ ซึ่งที่ขาดไม่ได้ของแกงสมรมก็คือ ส้ม ที่ใช้ในการประสานให้รสชาดเป็นหนึ่งเดียวกัน… ส้มที่ดีที่สุดในกรณีนี้ก็คือ น้ำส้มโหนด แต่ถ้าไม่มี น้ำส้มโหนด อาจใช้น้ำส้มสายชู หรือส้มอื่นๆ ก็ได้…
สำหรับที่วัดยางทอง คุณโยมหน้าวัดจะมารับไปปรุงให้ และจะนำมาถวายทั้งหม้อใบใหญ่ในตอนเช้า… ต่อจากนั้นพระ-เณร ตลอดเด็กวัด ก็จะนำถ้วยจานมาเอาหรือตักแจกกันทั่ววัดตามสมควร… ส่วนที่เหลือก็เก็บไว้ ตอนเช้าก็อุ่นอีกครั้งและอีกครั้ง…
แกงส้มรมหม้อใหญ่นี้จะวางอยู่ประมาณ ๒-๔ วันก็จะหมดไป… ซึ่งโดยทั่วไปใครก็สามารถมาตักแบ่งไปได้ โดยถ้าเป็นวัดตามบ้านๆ มิใช่วัดในเมือง ก็อาจมีเด็กหรือญาติโยมนอกวัดมาร่วมกินด้วย… และในกรณีนี้ บางครั้งก็อาจจัดแบ่งหม้อพิเศษไว้ถวายพระ-เณรโดยเฉพาะ กล่าวคือ หม้อนี้สำหรับพระ-เณร หม้อนั่นทั่วไป… ประมาณนี้
แกงสมรมนอกจากจะกินกับข้าวสวยทั่วไปแล้ว บางคนก็กินกับต้มสามเหลี่ยมหรือต้มปัดได้… โดยต้มเหล่านี้ เมื่อเลยวันแรกไป ก็มักจะย่างไฟอ่อนๆ เพื่อจะเก็บไว้ต่อไปได้อีกสัก ๒-๓ วัน เพื่อใช้กินกับแกงสมรม… ส่วนบางคนจะกินกับขนมอย่างอื่น หรือกินเปล่าๆ ก็ไม่มีใครว่า (ผู้เขียนเคยเห็นตอนเด็กๆ คนแก่บางคนกินแกงสมรมเปล่าๆ )
……
เคยได้ยินคนเฒ่าคนแก่บอกว่า ใครได้กินแกงสมรมจะหายเจ็บหายไข้ อายุมั่นขวัญยืน… อาจเป็นว่า ถ้ามิใช่เดือนสิบแล้ว ก็ไม่ค่อยมีใครทำกัน จึงหากินได้ยาก ถ้าไม่ได้กินปีนี้ ก็ต้องรอกินเดือนสิบปีหน้าโน้นแหละ… ประมาณนั้น
คัดลอกจาก BM.chaiwut
วิธีทำ
แกงสมรมกุ้ง
เครื่องปรุง
๑.กุ้งสด(แชบ๊วย) หรือเนื้อสัตว์อย่างอื่นที่ชอบ
๒.ชะอมเด็ด ๑ ถ้วย
๓.ถั่วฝักยาวหั่น ๑/๒ถ้วย
๔.หน่อไม้ต้ม ๔ หน่อ
๕.มะเขือยาว ๑ ลูก
๖.สะตอ ๑/๒ ถ้วย
๗.ใบมะกรูดฉีก ๓ใบ
๘.พริกไทยสด ๔ ยอด
๙.พริกสด ๒-๓ เม็ด
๑๐.มะพร้าว ๑/๒ กิโลกรัม
๑๑.น้ำตาลปี๊บ ๑ ช้อนโต๊ะ
๑๒.น้ำปลา ๒ ช้อนโต๊ะ
เครื่องแกง
๑.พริกขี้หนูแห้ง ๒๐ กรัม
๒.กระเทียม ๑๐ กลีบ
๓.หัวหอมแดง ๑ หัว
๔.ตะไคร้ซอย ๔ ช้อนโต๊ะ
๕.ข่าซอย ๒ ช้อนโต๊ะ
๖.ผิวมะกรูด ๑ ช้อนชา
๗.พริกไทยเม็ด ๑ ช้อนชา
๘.ขมิ้นซอย ๑ ช้อนโต๊ะ
๙.กะปิ ๑/๒ ช้อนโต๊ะ
๑๐.เกลือ ๑ ช้อนชา
วิธีทำ
๑.นำกุ้งสดมาล้างทำความสะอาดปอกเปลือกแล้ว่าหลังกุ้งสดเอาเส้นดำออก
๒.นำผักต่างมาล้างทำความสะอาดเตรียมไว้
๓.นำมะพร้าวคั้นให้ได้หัวกะทิ ๒ ถ้วยตวง หางกะทิ ๓ ถ้วย
๔.นำหัวกะทิ ๑/๒ ถ้วย มาผัดกับน้ำพริกแกงให้หอม เติมหางกะทิพอเดือด
ใส่กุ้งหน่อไม้ มะเขือยาว พอเดือดอีกครั้งใส่หัวกะทิ คนให้ทั่ว ใส่น้ำตาล
น้ำปลา สะตอ ถั่วฝักยาว ชะอม ใบมะกรูด พริกสด ชิมดูปรุงตามชอบ
อืม…ผมเองก็ชอบกินแกงสมรมครับ..มันอร่อยทั้งแซ่บทั้งนัว..ผมเห็นแม่แกงให้กินตั้งแต่เด็ก ๆ แต่ผมเพิ่งทราบนะเนี่ยว่าแกงสมรมก่อกำเนิดจากการนำแกงหลาย ๆ ชนิดมารวมกันแล้วตั้งไฟใหม่…แต่อันนั้นผมเข้าใจว่ามันคือจุดกำเนิดแกงสมรม..ไม่ใช่ว่าปัจจุบันเวลาที่เขาจะกินแกงสมรมเขาต้องทำแกงสมรมด้วยวิธีนี้..เพราะแกงสมรมมีขายออกเกลื่อนในร้านขายแกงในตลาดเขาคงไม่ใช้วิธีการเอาแกงหลายแกงมารวมกันแล้วมาตั้งขายแน่ ๆ …
ความเข้าใจของผมคือ แกงสมรมคือแกงที่เขาเอาผักหลาย ๆ ชนิดมาแกงรวมกันทั้งแกงกะทิ และแกงส้ม เช่น แกงสมรมที่มีมันหลา ถั่วฝักยาว หน่อไม้ มะเขือ ฯลฯ แกงรวมกัน หากเป็นแกงกะทิจะมีมะเขือพวง มาร่วมแจมด้วย คือ ผักที่เราสามารถเดินเก็บได้จากรั้วข้างบ้านมาแกงรวมกันน่ะครับผมว่านั่นแหละแกงสมรมที่ผมรู้จัก…แต่แกงสมรมประเภทที่เอาแกงหลาย ๆ เจ้ามารวมกันจะมีให้กินที่เดียวคือ ที่วัด โดยเฉพาะช่วงเดือนสิบ…เป็นภูมิปัญญาคนรุ่นก่อน ๆ นะครับที่เขามีวิธีการจัดการกับแกงที่มีมากเหลือเกินโดยการ..รีไซเคิล..แล้วตั้งชื่อให้ติดตลาดมาตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา…(ฮา)
ความคิดเห็นของคนน้ำขาวเข้ามาคุย เมื่อ 9 ก.ย. 2009 at 7:29 pm #คือความหมายของแกงสมรมที่ถูกต้องครับ
เย้…ดีใจที่เรามีพวกแล้ว…ไม่รู้นะผมว่าผมรู้จักแกงสมรมอย่างนี้แหละ..และคิดว่าน่าจะถูกด้วย..ที่จริงผู้ที่เปิดประเด็นควรจะเขียนให้ชัดว่า ความหมายที่ให้มา เป็นที่มา หรือจุดกำเนิดของแกงสมรม หรือเป็นประวัติความเป็นมาของแกงสมรม..แต่ปัจจุบันนี้แกงสมรมเป็นแกงชนิดหนึ่งที่มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง …ที่เราสามารถแกงขึ้นได้..การรีบสรุปฟันธงแล้วไม่อธิบายเป็นประเด็น ๆ ให้ชัดจะทำให้คนที่เขาไม่รู้จักแกงสมรมเข้าใจผิด ๆ ได้..ซึ่งการเข้าใจผิดอะไรบางอย่างจากการให้ข้อมูลที่ไม่ชัดเจนมันมีผลกระทบต่อองค์ความรู้ที่ถูกต้อง..ซึ่งถือเป็นเรื่องใหญ่มาก..ในด้านการเรียนรู้สิ่งใดสิ่งหนึ่ง..ครับ
ผมเป็นคนน้ำขาวโดยกำเนิดแต่ออกไปอยู่นอกบ้านเกิดเสียนาน ได้ไปสัมผัสกับคนต่างถิ่นมากมาย ถ้าพูดถึงเรื่องราวดีๆของน้ำขาวเขาเหล่านั้นจะพูดถึงเรื่องแกงสมรมว่าเคยได้กินที่น้ำขาวเป็นครั้งแรก อร่อยมาก น้ำขาวเราน่าจะเป็นต้นกำเนิดชื่อ”แกงสมรม”หรือเปล่า?
“คุยกับคนนอกบ้าน”
แกงสมรมไม่ได้มีต้นกำเนิดที่น้ำขาวหรอกครับ..มันคงจะมีอยู่ทั่วไป..คือทั่วภาคใต้..(แต่รสชาติจะเหมือนกันหรือไม่..ไม่ทราบ).. ภาคอื่นคงไม่มี หรืออาจจะมีแต่ชื่ออย่างอื่น หรือรสชาติแบบอื่นนะ..แต่จะกำเนิดที่ไหน..อันนี้ไม่ทราบได้..คงสืบสาวตำนานกันหน้าดู..เออ..น่าสนใจที่จะศึกษานะ..ประวัติความเป็นมาของแกงสมรม..ฮะ..ฮะ..แต่ชื่อ “สมรม” นี่เป็นภาษาถิ่นภาคใต้แน่ ภาคอื่นจะไม่รู้ฟังคำนี้..ผมเคยรู้ชื่อนักเขียนภาคใต้คนหนึ่งชื่อ “สมรม สะทิ้งพระ” เป็นนักเขียนที่มีชื่อพอสมควรเมื่อ 20 ปีที่แล้ว เดี๋ยวนี้ชื่อเงียบ ๆ ไป..ไม่รู้ยังเขียนหนังสืออยู่หรือไม่…(พูดเรื่องแกงสมรม ไปออกนักเขียนได้ไงวะ..)
แก้ไขข้อความก่อนหน้านี้…ประโยคที่ว่า “คงสืบสาวตำนานกันหน้าดู” เป็น “คงสืบสาวตำนานกันน่าดู”..ขอประทานโทษ..
ขอบคุณสำหรับข้อมูลและความคิดเห็น คงจะได้ถางป่ามาพบกันแน่นอนในวันส่งเปรต กะว่าจะไปส่งบรรพบุรุษกลับบ้านเหมือนกัน
สมรม
จากที่อ่าน…ในกะทู้แรก สมรม ไม่ใช่ความหมาย…
แต่คิดว่าเป็นที่มาแรกเริ่ม ของแกงสมรม…
ส่วนปัจจุบันนี้จะรอเดือนสิบทีก็คงไม่ไหว
บ้านไหนครัวไหน..ใครจะกินแกงสมรมที
ก็หา..สารพัดสิ่งที่มีอยู่ข้างรั่ว…
หรืออะไรก็ได้..ที่เหลือ..ในตู้เย็น
นำมาปรุงกับน้ำแกงกะทิ…ก็เป็นแกงสมรมได้
ให้หายอยากได้แล้ว…
คิดว่าที่อื่นๆเช่น
อาหารเหนือ..แกงโฮ๊ะ …ก็คือสมรม
อาหารอิสาน..ประมาณว่า..ต้มเปรอะ..ก็คือสมรม
อาหารจีน ต้มจับฉ่าย…ก็คือสมรม
****อะไร อะไร อะไร**** ก็ได้..ที่มารวมกัน
ก็สมรมแล้ว*** หรือคุณว่าพรือ***บอกเรากันต๊ะ
ชาดแกงสมรมนี้ขายดีอย่างแรง มีคนเข้ามาแสดงความคิดเห็นมากจัง ก็ดีครับจะได้ฟังความคิดเห็นของหลายๆคนได้ความรู้เยอะ
จาก..เรื่องแกงสมรม…
ก็ดี…
จะเห็นได้ว่า…ดอนนี้เริ่มมี….
การ..สมรม..ทางความคิดกันแล้ว…
เพราะ..คำว่าสมรม..นี่เอง..อิอิอิ